همه‌ی کسب و کارها از روش‌های مختلفی برای تدوین و اصلاح سیستم‌های بازاریابی خود استفاده می‌کنند. یکی از این روش‌ها که بسیار پر کاربرد و شناخته شده است، مدل SOSTAC است که می‌توانید در هر مرحله‌ای از بازاریابی که هستید، آن را به کار ببرید. طبق نظرسنجی‌ها SOSTAC سومین مدل پر طرفدار در میان دیگر مدل‌های بازاریابی بوده که کاربردش برای استراتژی‌های بازاریابی در شبکه‌های اجتماعی است. در ادامه بیشتر با این مبحث آشنا خواهیم شد.

مدل SOSTAC و Social media

در سال‌های اخیر مدل‌های زیادی برای تدوین استراتژی‌های سوشال مدیا یا همان شبکه‌های اجتماعی پا به عرصه‌ی بازاریابی گذاشته‌اند که SOSTAC معروف‌ترین آن‌ها است. کلمه‌ی SOSTAC مخفف شش کلمه‌ی زیر است:

  1. Situation analysis : تجزیه و تحلیل موقعیت
  2. Objective : هدف
  3. Strategy : استراتژی
  4. Tactic : تاکتیک
  5. Action : اقدام
  6. Control : کنترل

در ادامه با در نظر گرفتن یک پیج اینستاگرام به عنوان نمونه‌ای از یک شبکه‌ی اجتماعی به شرح بیشتر این موارد می‌پردازیم.

تجزیه و تحلیل موقعیت

در اولین مرحله از مدل SOSTAC باید به سؤال‌های اساسی و مهم در رابطه با صفحه‌ی اینستاگرام خود پاسخ دهید. در این راستا می‌توانید از مدل‌های همچون SWOT یا PEST استفاده کرده و پیجتان را آنالیز کنید. در این آنالیز بهتر است تمام موارد زیر را مورد بررسی قرار دهید:

  • تعداد دنبال کننده‌های پیج خود
  • تعداد دنبال کننده‌های پیج رقیب
  • میزان تعامل پیج خودتان و پیج رقیب
  • محتوای پیجتان
  • روش تبلیغاتتان
  • قالب و طراحی پست‌ها
  • زمان پست گذاری

البته این موارد کلیت کار است و شما می‌توانید با توجه به هدف و نیاز خود اطلاعات دیگری را به این لیست اضافه کنید. این داده‌ها و اطلاعات کمک می‌کنند که دید وسیع‌تری نسبت به جایگاه و عملکرد خود داشته باشید و تصمیمات بهتری را برای پیشبرد اهدافتان اتخاذ کنید.

استراتژی بازاریابی
تدوین استراتژی بازاریابی با استفاده از مدل SOSTAC

هدف

حال که با تجزیه و تحلیل توانستید به یک دید کلی از پیج اینستاگرام خود دست یابید، نوبت این است که ‌هدف‌های خود را مشخص کنید. برای تعیین هدف‌هایتان باید بدانید که به دنبال چه نتایجی هستید، معنای موفقیت در مسیری که انتخاب کرده‌اید چیست و چگونه و با چه متر و معیاری می‌توانید میزان موفقیتتان را اندازه‌گیری کنید.

برای تعیین هدف‌هایتان می‌توانید از مدل SMART کمک بگیرید. در مدل SMART خواهید دید اهداف شما باید دارای چه ویژگی‌ها باشند و این ویژگی‌ها به شرح زیر هستند:

  • Specific : مشخص و واضح بودن از ویژگی‌های مهمی است که هدف تعیین شده‌ی شما باید دارا باشد. هدف شما باید یک بعد را به طور مشخص نشانه رود برای مثال هدف شما می‌تواند جذب فالوئر باشد یا بررسی محبوبیت محتواهایتان.
  • Measurable : هدفی که تعیین می‌کنید باید قابل ارزیابی و اندازه‌گیری باشد. برای مثال هدف جذب فالوئر قابل اندازه‌گیری است و می‌توانید هدفتان را 4000 (یا هر عددی دیگری که مد نظر شما است) فالوئر واقعی تعیین کنید.
  • Actionable : اهدافی که تعیین می‌کنید باید قابل اجرا باشند. در تعیین اهدافتان توانایی‌ها و محدودیت‌ها خود را در نظر بگیرید تا بتوانید اهدافی واقعی و قابل دسترس برای خود مشخص کنید.
  • Relevant : هدف انتخابیتان باید در راستای فعالیت پیجتان باشد در غیر اینصورت بی معنی خواهد بود.
  • Time-related : برای رسیدن به هدفتان یک بازه‌‌ی زمانی تعیین کنید.

برای مثال هدف « افزایش 10000 فالوئر واقعی در بازه‌ی شش ماهه برای پیج اینستاگرام» تمام ویژگی‌های گفته شده را بر اساس مدل SMART دارا است.

استراتژی

وقتی هدف به درستی تعیین شد، باید استراتژی‌ای درست و مناسب اتخاذ کنید. در این مرحله باید رویکردهایی که شما را به سمت هدفتان سوق می‌دهند در نظر بگیرید، باید بدانید چه محتوایی تولید کنید، چه تبلیغاتی انجام دهید، چه میزان بودجه برایش در نظر بگیرید، کدام مخاطب‌ها را هدف قرار دهید و … . مدل STPO می‌تواند به خوبی در تعیین استراتژی به شما کمک کند. برای مثال استراتژی می‌تواند جذب باشد یا درگیر کردن مخاطب یا … .

پیشرفت کسب و کار
بازاریابی آنلاین

تاکتیک

تاکتیک‌ها همان روش‌هایی هستند که باید برای تحقق اهدافتان انتخاب کنید. از طریق ابزارهایی مثل ایجاد تقویم محتوایی، مدل RACE، Marketing mix و … می‌توانید این مرحله را به انجام برسانید و برنامه ریزی و انتخاب تاکتیک‌ها را به خوبی انجام دهید. برای مثال می‌توانید از تاکتیک‌های بازاریابی اینفلوئنسری، تبلیغ در پیج‌های پر بازدید و … برای افزایش فالوئر استفاده کنید.

اقدام

تمام مراحل گفته شده‌ی قبل تنها مقدمات کار بود و زمینه‌ای برای رسیدن به این مرحله. حالا دیگر وقت عمل و به اجرا درآوردن است. باید شروع به تولید محتوا کنید، وظایف را تقسیم و تعریف کنید، آژانس تبلیغاتی خود را انتخاب کنید و … .

کنترل

در این مرحله باید به بررسی و تحلیل اثرگذار بودن و نتیجه بخش بودن مراحل قبل بپردازیم. این بررسی و تحلیل به شما کمک می‌کند تا ایرادهای کار را پیدا کنید و در جهت بهبود آن‌ها تلاش کنید، نقاط قوت را بیابید و آن‌ها را تقویت کنید و … . در این مسیر خواهید دید که هر بار موفق‌تر از قبل عمل خواهید کرد و مسیر شما به سمت رشد و پیشرفت خواهد بود. علاوه بر این می‌توانید وقت و هزینه‌ی خو.د را هدفمندتر صرف کنید.

استفاده از این مدل‌ها و تدوین استراتژی بازاریابی بسیار مهم است اما اکثر اوقات به دلیل پیچیدگی‌های ظاهری نادیده گرفته می‌شوند. امیدواریم که در این مقاله توانسته باشیم خیلی ساده و به دور از پیچیدگی این مدل پرکاربرد و مفید را برایتان شرح دهیم و شما هم بتوانید با استفاده از این مدل به بهبود و تدوین استراتژی‌های بازاریابی خود بپردازید.