در تمام زمینه‌های کاری بررسی و تحلیل داده‌ها، رویکردها و نتایج امری ضروری است. همواره برای رشد کسب و کار باید از آنچه گذشته و نتایجی که به همراه آورده اطلاعات کامل داشت تا بتوان در صورت نیاز آن‌ها را تغییر داد یا روی همان روش‌ها تأکید کرد. این بررسی در نهایت قرار است به سوددهی و رونق کسب و کار ما منجر شود. به این تحلیل و بررسی هوش تجاری یا BI (Business Intelligence) گفته می‌شود. احتمالاً مقالات بسیاری در این رابطه خوانده‌اید، ما در این مقاله هوش تجاری سعی می‌کنیم به ساده‌ترین و قابل‌فهم‌ترین شکل ممکن از BI برای شما بگوییم. برای درک ضرورت یادگیری هوش تجاری در این مقاله با ما همراه باشید.

تعریف هوش تجاری چیست؟

هوش تجاری فرآیندی است بر پایه تکنولوژی و تحلیل داده‌ها. در واقع هوش تجاری به زبان ساده به برنامه‌ها و نرم‌افزارهای گفته می‌شود که به پردازش و تحلیل اطلاعات خام یک سازمان کمک می‌کند. هوش تجاری با ارزیابی عملکرد بخش‌های مختلف یک شرکت عوامل مؤثر بر موفقیت و شکست کسب و کار را مشخص می‌کند و به مدیران جهت گرفتن تصمیمی درست برای به سود رسیدن و آینده نگر بودن کمک می‌کند.

هوش تجاری چیست؟

ابزارهای مورد استفاده در  هوش تجاری چیست؟

هوش تجاری از نرم‌افزارها و تکنولوژی و الگوریتم‌های پیچیده برای تحلیل و جمع‌آوری اطلاعات در مورد رفتار مشتری‌ها، رقبا، شرایط اقتصادی، فعالیت‌های داخل سازمان و…. در بازه‌های زمانی مختلف استفاده می‌کند. به طوری کلی ابزارهای هوش تجاری عبارتند از:

Data source: منابع اطلاعاتی که مهم‌ترین بخش از سیستم هوش تجاری است.

 ETL: ای تی ال وظیفه استخراج داده‌ها از منابع اطلاعاتی را به عهده دارد. همچین تبدیل این داده‌ها برای درج در انبار داده از کارکردهای آن است.

Data warehouse: هدف از انبار داده جمع‌آوری داده‌ها از سیستم‌های عملیاتی است.

OLAP analysis: برای داشتن تحلیل‌های درست و مفید باید بانک خاص مربوط به آن را ایجاد کرد. ساختار این بانک‌ها مکعب اطلاعاتی یا cube است. با این ساختار می‌توان پیچیده‌ترین گزارش‌های تحلیلی را گرفت.

Data mining: با استفاده از داده کاوی اطلاعات پنهان و الگوهای جاری بین حجم زیاد داده‌ها مشخص می‌شود.

Reporting: برای به تصویر کشیدن این تحلیل‌هایی که نتیجه مراحل قبل است باید از ابزارهای مربوط به BI استفاده کرد مثل power BI، Mobile report، SSRS، Publisher و … .

مزایای به کارگیری هوش تجاری چیست؟

یادگیری هوش تجاری و استفاده از سیستم BI کارآیی‌ها و مزایای زیادی برای کسب و کارها دارد که در زیر به صورت تیتروار به بعضی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • ایجاد KPI یا شاخص عملکرد کلیدی
  • شناخت بازار و یافتن مشکلات تجاری
  • پاکسازی و یکپارچگی داده‌ها
  • گزارش گیری سریع
  • اتخاذ تصمیمات هوشمندانه
  • بالا بردن بهره‌وری
  • بازگشت سریع سرمایه
  • کاهش هزینه‌های انسانی
  • افزایش کیفیت رقابت

دو بعد مهم هوش تجاری چیست؟

انواع هوش تجاری بعد فنی و فرهنگی آن است. بعد فنی BI بیشتر به تجزیه و تحلیل داده‌ها بستگی دارد و دارای سه مرحله است: شناخت وضعیت سازمان، طراحی انبار داده و تهیه گزارش. و بعد فرهنگی آن به تحلیل نیازمندی‌ها و تفکر سازمانی ارتباط دارد.

چه کسب و کارهایی نیاز به هوش تجاری دارند ؟

هیچ محدودیتی وجود ندارد. هر کسب و کاری در هر زمینه‌ای چه کوچک، چه بزرگ که داده‌های قابل اندازه‌گیری داشته باشد، می‌تواند از سیستم هوش تجاری برای رشد خود استفاده کند. مدیران می‌توانند با استفاده از این سیستم روند عملکرد فردی و تیمی کارمندان خود و همینطور استراتژی‌های سازمان را اصلاح و بهینه کنند.

سخن آخر

هوش تجاری تکنولوژی است که به سازمان‌ها در تصمیم گیری‌های درست و هوشمندانه کمک می‌کند. بدون استفاده از هوش تجاری بررسی دستی میزان سوددهی و عملکرد به چندین نیروی انسانی و زمانی طولانی نیاز دارد و در نهایت مشتی اطلاعات کلی که هیچ کمکی به سازمان نخواهد کرد در اختیار ما می‌گذارد. در حالی که در فرآیند هوش تجاری همه اطلاعات و داده‌های سازمان در یک دیتابیس یا انبار داده به صورت روزانه یا ماهانه جمع می‌شوند و می‌توان این اطلاعات را از بعدهای مختلف مثل زمان و مکان بررسی کرد.

سپس این اطلاعات به دست آمده از طریق ابزارهای گزارش‌دهی در قالب گزارش‌هایی قابل درک مثل نمودار و جدول و عدد در اختیار سازمان و مدیران قرار می‌گیرد. و سازمان با در نظر گرفتن این اطلاعات تصمیمات و استراتژی‌هایی مناسب برای بازدهی بیشتر و بهتر شرکت اتخاذ می‌کند. از اینرو کاربرد هوش تجاری برای هر کسب و کاری بسیار کارآمد و پر سود و حتی ضروری است.